Türkiye'de Heyelan


#1
KPSS Coğrafya -
Türkiye'de Heyelan


Ana kaya üzerindeki toprak kütlesinin eğim boyunca yer değiştirmesine toprak kayması, toprak kütlesiyle birlikte ana kayanında eğim boyunca yer değiştirmesine heyelan denir.

Heyelan oluşumunda etkili olan başlıca faktörler şunlardır:

• Eğimin fazla olması
• Aşırı yağış
• Yer çekimi
• Tabakaların yapısı (killi arazi yapısı)
• Tabakaların duruşu
• Doğal afetler (depremler ve volkanizma sonucu meydana gelen sarsıntılar)
• Beşeri faktörler (Yamaçlarda yol ve tünel yapımı çalışmaları, maden ocaklarındaki çalışmalar yamaçların doğal dengesinin bozulmasına yol açar.)

Türkiye’de heyelan olayı en fazla Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz Bölümü’nde görülür. Bunun nedeni ise; burada arazi eğimin fazla olması, yağışın fazla olması ve killi arazi yapısı etkili olmuştur.
Doğu Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’nde de heyelan olayı görülmektedir.
Marmara, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da ise engebenin ve eğimin az olmasından olayı heyelan riski azdır.

Türkiye’de heyelan olayı en çok ilkbahar mevsiminde yaşanır. Çünkü bu mevsimde yağışların artması ve kar erimeleri ile toprak suya doygun hale gelmektedir. Bu durum ise heyelan olayını tetiklemektedir.

Heyelan olayı sonucunda;
Akarsu vadilerinin önünün kesilmesiyle heyelan set gölleri oluşabilir. Türkiye’deki Tortum, Sera, Abant, Zinav ve Yedigöller heyelan set gölleridir.
Can ve mal kayıpları ortaya çıkabilir.

Heyelandan korunmak ve zararını en aza indirmek için;

Yamaçların doğal dengesi bozulmamalı
Yamaçlardaki orman örtüsü tahrip edilmemeli ve çıplak yamaçlar ağaçlandırılmalı
Heyelan riski yüksek yerlere istinat duvarları yapılmalı
Yerleşim alanları heyelan riski yüksek alanların dışına kurulmalı
Heyelan riski yüksek olan yamaçlarda yol ve kazı çalışmaları yaparken gerekli önlemler alınmalı
 


Reklamlar

Facebook

Üst