Türkiye'de Dalga ve Akıntıların Oluşturduğu Yer Şekilleri


#1


KPSS Coğrafya -
Türkiye'de Dalga ve Akıntıların Oluşturduğu Yer Şekilleri


Dalga ve akıntılar Türkiye kıyılarının şekillenmesinde etkili olmaktadır. Dalgalar dağların kıyıya paralel uzandığı dik kıyılarda aşındırma, sığ kıyılarda ise biriktirme yaparlar. 8333 km kıyı uzunluğuna sahip ülkemizde dalga aşınım ve birikim şekilleri görülmektedir.

Dalga ve Akıntıların Oluşturduğu Aşındırma Şekilleri

Falez Yalıyar): Dalgaların (çarptıkları kıyıları alttan oyması ve altı oyulan kıyının üst kısmının çökmesiyle oluşan dik kıyılardır. Dağların kıyıya paralel uzandığı Karadeniz ve Akdeniz kıyıları başta olmak üzere tüm kıyılarımızda falezler görülür. Karadeniz kıyılarında Cide-İnebolu, Sinop-Karadeniz Ereğlisi, Ordu-Sarp arasında, Akdeniz’de ise Teke ve Taşeli yarımadalarında falezler yaygındır.


Dalga ve Akıntıların Oluşturduğu Biriktirme Şekilleri

Plajlar (Kumsallar): Dalga ve akıntıların taşıdıkları kum ve çakılları sığ kıyılarda biriktirmesiyle oluşur. Ülkemizdeki tüm kıyılarda plajlar bulunmaktadır. Antalya’da Konyaaltı, Muğla-Fethiye yakınlarındaki Patara Plajı bunlara örnektir.

Kıyı Okları ve Kıyı Kordonları: Dalgaların taşıdıkları ince malzemeleri kıyıdan itibaren denize doğru biriktirmesiyle kıyı okları, bunların genişlemesiyle de kıyı kordonları oluşur. Bafra, Çarşamba ve Çukurova deltalarında kıyı okları bulunmaktadır.

Lagün (Denizkulağı veya Kıyı Set Gölü): Koy veya körfezlerin önünün kıyı okları ile kapanması sonucu oluşan göllerdir. İstanbul’daki Büyük Çekmece, Küçük Çekmece ve Terkos (Durusu) Gölleri ile Çukurova’da Karataş Gölü birer lagündür.

Tombolo (Saplı Ada): Kıyıya yakın bir adanın kıyı okları ile karaya bağlanması sonucu oluşan yarımadalardır. Türkiye’de bunun örnekleri Marmara Denizi’ndeki Kapıdağ Yarımadası ile Sinop yarımadasıdır.
 



data-matched-content-ui-type="image_card_sidebyside" data-matched-content-rows-num="4" data-matched-content-columns-num="1" data-ad-format="autorelaxed">

Reklam

Facebook

Üst